situatie van vrouwen nog net zo slecht
Zie voor de situatie van vrouwen in Kandahar: http://www.irinnews.org/photogallery/AfgMay10/index.html
AFGHANISTAN: Vredesgesprekken met taliban slecht nieuws voor vrouwen
QATAR: De nieuwe interesse van de
Afghaanse regering in vredesgesprekken met delen van de taliban doet vrezen
voor de situatie van de Afghaanse vrouw. In gebieden waar de taliban het voor
het zeggen hebben, worden die rechten snel teruggeschroefd.
Asma wist dat ze risico nam toen ze een
baantje aannam als lerares in een school in het zuidwesten van Afghanistan. De
reactie van de taliban liet niet lang op zich wachten. De niet mis te verstane
waarschuwing kwam in een brief die 's nachts werd afgeleverd: "We
waarschuwen je zo snel mogelijk je baan als onderwijzeres op te geven, zoniet
zullen we de hoofden van je kinderen afsnijden en je dochter in brand
steken".
Asma gaf haar baan op, en de taliban haalden
opnieuw een overwinning in hun stille oorlog tegen de Afghaanse vrouwen. Een
oorlog waarin ze volgens sommigen op het punt van een doorbraak staan.
Mensenrechtenactivisten vrezen dat de nieuwe
interesse in politieke verzoening met de taliban de doodsteek kan geven aan de
fragiele verbeteringen in de situatie van de Afghaanse vrouw tijdens de laatste
negen jaar.
Officieel zijn de taliban niet geïnteresseerd
in een vredesakkoord met de regering. Maar achter de schermen hebben leiders
van de opstandelingen gesprekken met de Afghaanse overheid.
"We zijn verward", zegt Fatana
Gailani, de voorzitter van de Afghaanse Vrouwenrechtenraad. "De ene dag
zegt de regering dit, de andere dag dat. En ook de internationale gemeenschap
heeft geen eenduidig beleid."
Huurlingen?
Het centrale argument voor de
verzoeningstheorie is dat de meerderheid van de taliban uit huurlingen bestaat:
strijders die geen ideologische motieven hebben en dus weggelokt kunnen worden
van de taliban en van de waarden die ze uitdragen.
Volgens anderen zijn veel van de
talibanstrijders ook niet langer geïnteresseerd in een sociale agenda, maar
vechten ze tegen de aanwezigheid van een buitenlandse bezettingsmacht. Die
beweringen worden ontkend door vrouwen in gebieden onder controle van de
taliban.
"Iedereen zegt dat er zoveel soorten taliban zijn", zegt
Gailani. "Maar de taliban hebben geen twee of drie gezichten. Ze hebben
één gezicht, en één ideologie."
Lokale talibancommandanten zetten vaak
parallele overheidsstructuren op om hun visie op de samenleving te
implementeren. Daarin moeten vrouwen hun plaats kennen en vooral niet proberen
die te veranderen.
De geboden van de taliban voor de plaatselijke
bevolking kunnen erg uiteenlopend en wreed zijn. In de provincie Kapisa kregen
meisjes te horen dat ze onthoofd zouden worden als ze liedjes aanvroeen op de
lokale radio. Abdul Salam Zaeef, voormalig gezant van de taliban in Pakistan
die gevangen zat in Guantanamo, zegt dat de groep "niet tegen vrouwen
is", maar ze gewoon wil behandelen "in overeenstemming met de
islam".
Nieuwe strategie
Tom Malinovski van Human Rights Watch verwerpt
die uitleg van Zaeef. "We hebben het hier echt over primaire zaken: de
mogelijkheid om buiten te komen, naar school te gaan of te werken", zegt
hij. "Ik denk niet dat je in vraag kunt stellen dat de meeste Afghaanse
vrouwen, of ze zichzelf nu conservatief of progressief vinden, die dingen
zouden willen doen zonder gedood te worden. De wens om naar school te kunnen
gaan zonder gedood te worden is geen Westerse waarde."
Masha Hamilton, oprichter van het
Schrijfproject voor Afghaanse vrouwen, een organisatie die werken van Afghaanse
vrouwen publiceert, zegt dat veel van haar schrijfsters zich
"gevangen" voelen tussen het geweld van de oorlog en angstwekkende
vooruitzicht van een onderhandelde oplossing. "Ze willen dat het conflict
stopt... maar in deze politieke situatie, met deze president, denk ik niet dat
er veel gedaan kan worden voor de vrouwenrechten."
Suraya Pakzad van de Stem van de Vrouw en een
lid van de jirga, wijst erop dat de overheid wel enkele positieve gebaren
gesteld heeft. De deelnemers aan de jirga zijn overeengekomen dat de
opstandelingen de Afghaanse grondwet moeten aanvaarden, die in gelijke rechten
voorziet voor mannen en vrouwen. Maar Pakzad vreest tegelijk dat de overheid
die eis niet zal afdwingen. "Sinds de val van de taliban beschikken we
over een hele hoop papier die de rechten van de vrouw moet beschermen",
zegt ze. "Maar als de overheid die rechten niet afdwingt, dan helpen die
bepalingen niet."
JG
